Algemene Beschouwingen GroenLinks 2013

De crisis grijpt nog elke dag om zich heen, in Enschede en Twente nog meer dan ergens anders. De werkloosheid loopt op en het gevolg daarvan is dat er steeds meer ongelijkheid en armoede is. Onlangs riep de kinderombudsman gemeenten opnieuw op om meer aandacht te geven aan kinderen in armoede. Niet alleen werklozen kunnen in de problemen komen, ook zzp'ers, mensen met een kleine deeltijdbaan of een nulurencontract, redden het vaak niet. Voor al deze mensen is gemeentelijke inkomensondersteuning een heel belangrijk vangnet en daarop wordt steeds vaker een beroep gedaan.
 
Hetzelfde geldt voor de schuldhulpverlening. De schuldenproblematiek neemt hand over hand toe. Denk maar aan de soms enorme hypotheekschulden. Ambtelijk is ons meegedeeld dat dit jaar een tekort ontstaat van minimaal drie ton op het armoedebeleid en dat verwacht kan worden dat deze landelijke trend ook doorzet in de toekomst. Het Rijk ziet dit ook en zal naar alle waarschijnlijkheid 100 miljoen extra uittrekken voor het armoedebeleid van gemeenten. Maar het College stelt voor dit extra geld in de gemeentelijke bezuinigingen te stoppen. GroenLinks begrijpt daar niets van, om een aantal redenen. Ten eerste is niet bekend of het extra geld daadwerkelijk komt. In dat geval zegt het College, moeten we het armoedebeleid verminderen. Gelukkig fluit de raad het College straks in overgrote meerderheid terug op dat punt. Maar als het geld er wel komt, vinden wij het onverstandig om dat in de bezuinigingen te stoppen aangezien nu al bekend is dat we met tekorten te maken krijgen en je weet ook als er tekorten zijn, dan moet er bijgestuurd worden en dat is het laatste dat we willen.
 
Enschede kent een groot armoedeprobleem, maar een sober armoedebeleid. De raad heeft het door de verlaging van de langdurigheidstoeslag zelfs verder versoberd, waardoor vorig jaar ruim zes ton minder bij arme huishoudens terecht is gekomen. Kortom samen met SP en Enschede Solidair willen wij dat de extra rijksmiddelen voor het armoedebeleid beschikbaar blijven, in eerste instantie om de tekorten af te kunnen dekken en voor de rest krijgen we in september een notitie van de wethouder en moeten we dan verder kijken. GroenLinks heeft een amendement gemaakt, dat dienen we hierbij in. Als dekking vragen we het College te kijken naar de reserve MSI en het innovatiefonds. Met het CDA zijn we van mening dat er onmogelijk gesneden kan worden in de dekking van zorgkosten via het armoedebeleid. Een amendement daarover hebben wij mede ingediend.
 
Behalve op armoedebeleid komt er ook steeds meer druk te staan op participatie- en reïntegratie. Wij zien het liefst dat in iedereen wordt geïnvesteerd, ook in de groep op grote afstand van de arbeidsmarkt. Wij vinden het daarom ook van groot belang dat de activiteiten van Power op een goede manier worden voortgezet. Maar we hebben het College ook regelmatig opgeroepen om mensen niet dwars te zitten. Reïntegratie en participatie vallen gemakkelijk ten prooi aan symboolpolitiek en het gevaar van verdringing ligt tot op de dag van vandaag op de loer. Dat is een lastig spanningsveld en wij hebben regelmatig de vraag gesteld of een klimopbaan wel altijd de beste oplossing is. We vinden dat het opnieuw tijd is om naar de prioriteiten te kijken en de instrumenten die de gemeente heeft op dit gebied, vandaar dat we met de PvdA e.a. hierover een motie hebben ingediend.  
 
We zijn nog steeds bezig om de aarde in rap tempo uit te putten en op te warmen. In 2009 heeft de gemeenteraad met het vaststellen van de nota "Nieuwe Energie voor Enschede" duidelijke energiedoelen voor 2020 vastgelegd: 30% minder CO2-uitstoot t.o.v. 1990 en 20% van de Enschedese energiebehoefte wordt duurzaam lokaal opgewekt. Afgelopen week kwam het college met een tussentijdse evaluatie. Daaruit blijkt dat we nog een hele lange weg te gaan hebben om de gestelde doelen te realiseren. Bezuinigen op duurzaamheid is daarom wat GroenLinks, D66 en Enschede Solidair betreft niet aan de orde.
 
Op dit gebied is het ontzettend belangrijk om niet te zwalken. Als we van burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat ze duurzaamheid prioriteit geven dan moeten we dat zelf ook doen, juist nu. En het mooie is, duurzame energie verdient zichzelf heel vaak terug. Het loont om de beste te zijn op duurzaamheid. Binnen de gemeente zelf wordt op verschillende manieren aan duurzaamheid gewerkt, maar er kan meer gebeuren om de stad bij duurzaamheid te betrekken. In andere gemeenten, denk aan Lochem Energie, zie je hoe belangrijk het is om de juiste mensen bij elkaar te brengen, bedrijven en woningbouwcorporaties op goede ideeën te brengen.
 
De gemeente kan nog meer op zoek naar die sleutelpositie, dat geeft het programma economie & werk ook aan in de concernrapportage. Het betrekken van het bedrijfsleven loopt achter omdat de benodigde middelen, financieel en personeel, tot nu toe niet beschikbaar waren. Kortom het College heeft iets in te halen en daarom dienen we met D66 en Enschede Solidair een amendement in, zodat niet wordt bezuinigd op duurzaamheid. Als dekking hebben we opgevoerd de verhoogde subsidie voor de Military en een beperkte taakstelling op Enschede Promotie.

We noemden de concernrapportage al even. Dat is niet erg spannend, maar in onze ogen wordt het tekort over 2013 op een acceptabele manier opgelost als we het College volgen.
 
Bij de gemeenterekening heeft de raad een motie aangenomen waarin het College werd opgedragen om de bezuinigingsvoorstellen nu, in juli en straks in september goed te onderbouwen. Die onderbouwing ontbreekt nog op dit moment en dat is lastig, want we kiezen nu al wel waarop in principe bezuinigd zal gaan worden vanaf 2014. Dat is met name pijnlijk voor het maatschappelijk werk en het welzijnswerk, die na vanavond een bezuiniging tegemoet gaan zien maar hoe en wat precies, en of er sprake is van overlap, dat moet deze zomer nog worden uitgezocht. We vinden dit de verkeerde volgorde en verwachten van College en Raad dat ze de rug recht houden als blijkt dat er in 2014 geen bezuiniging mogelijk is zonder dat hulpbehoevende inwoners daaronder lijden. Wethouder Walligna heeft het eigenlijk al gezegd. Als het gaat om een eventuele overlap tussen maatschappelijk werk en welzijnswerk, dan zijn we snel klaar. Overlap met andere terreinen is er mogelijk wel, maar daarover krijgen we het pas vanaf 2015 voor het zeggen.
 
Voor de toekomst moet voorkomen worden dat bestuur en politiek op deze manier achter de feiten aan lopen: er moet, zoals de eerder genoemde motie aangaf, meer zicht komen op effectiviteit en efficiency en er moet meer gaandeweg worden bijgestuurd. Het lijkt wel alsof de gemeente stilstaat tot er bezuinigd moet worden, en als er dan in de raad iets wordt geroepen – brandweer bijvoorbeeld – dan opeens ziet het College ook de mogelijkheden. Er moet constant worden gekeken, waar nodig samen met de raad, wat kan beter, waar moeten we meer uitgeven en waar moeten we bezuinigen.
 
We zeiden het al aan het begin. De ongelijkheid neemt toe. Degenen die hun vaste werk hebben gehouden, merken relatief weinig van de crisis terwijl anderen wel in de problemen komen. GroenLinks vindt het daarom belangrijk dat de gemeente op een sociale manier bezuinigt en volgens ons is dat in 2014 goed mogelijk, dat ziet u ook in de andere voorstellen die wij steunen, maar ook in de periode daarna. Wij zien dat bij deze bezuinigingsronde bijvoorbeeld de ondersteuning van ondernemers en beperkte lastenverhogingen taboe zijn. Voor ons geldt dat taboe niet. 

Hier vind je alle door GroenLinks ingediende voorstellen.