Schriftelijke vragen van GroenLinks aan het college, d.d. 24 december 2015

De T.C. Tubantia vermeldde in een artikel d.d. 15 december 2015 dat inwoners van Enschede die rondkomen van een bijstandsuitkering en een schuld hadden, jarenlang te hoge aflossingen aan de gemeente hebben betaald. Dit op basis van uitspraken van advocate mr. Petra Gerritsen.
Het artikel meldt dat de Nationale Ombudsman constateerde dat in veel gevallen de in de wet genoemd beslagvrije voet te laag werd vastgesteld door de gemeente. Met de beslagvrije voet wordt berekend hoeveel geld uitkeringsgerechtigden kunnen terugbetalen aan schuldeisers, in dit geval de gemeente Enschede. Deze wet moet de schuldenaar beschermen, zodat die niet verder in de financiële problemen komt.

In eerder gestelde schriftelijke vragen van raadslid mw. Visser-Voorn, wordt gesproken over een groot aantal brieven dat door de gemeente is verstuurd, waarin de fouten uit de afgelopen jaren worden uitgelegd. Volgens T.C. Tubantia bevestigt de gemeente dat zij in het verleden de wet niet navolgden en de verantwoordelijkheid bij de burger legden. Waarbij de gemeente  nu per inwoner zou gaan kijken hoe hoog de beslagvrije voet is, en hoeveel geld er kan worden afgelost. De gemeente zou niet van plan zijn gedupeerden terug te betalen. Hierover wordt nog geprocedeerd door mensen die recht hadden op een beslagvrije voet bij het betalen van aflossing aan de gemeente.

In een e-mail stelt advocate Gerritsen aanvullend dat al jarenlang bepalingen in de wet zijn opgenomen, die beogen te waarborgen dat er alleen beslag kan worden gelegd op inkomen boven de beslagvrije voet (zie bijgevoegde uitspraak uit 2003). Het Rijk heeft volgens haar gemeenten in de loop der jaren middels verzamelbrieven op de hoogte gesteld van de noodzaak om de beslagvrije voet in ieder individueel geval goed te berekenen, zie bijgevoegde verzamelbrief uit 2009. Er moet volgens de wet rekening worden gehouden met (onder meer) de individuele woonlasten en premie voor de ziektekostenverzekering. Door de toegenomen huren en zorgkosten is het zo dat in meer dan 90% van de gevallen bij mensen met een inkomen op bijstandsniveau de beslagvrije voet zo hoog is dat er (vrijwel) geen ruimte is voor verrekening of voor een beslag door een deurwaarder. Het Rijk heeft de gemeenten zelfs een rekentool aangereikt om de beslagvrije voet juist vast te stellen (zie tevens bijgevoegde verzamelbrief).

In verband met toenemende klachten van burgers over het optreden van overheidsinstanties (waaronder gemeenten) bij het invorderen en verrekenen van vorderingen, heeft de Nationale Ombudsman in het rapport “In het krijt bij de overheid” (2013) gewezen op het belang van het in acht nemen van de beslagvrije voet bij invorderingen. Met de beslagvrije voet wordt een wettelijk bestaansminimum beoogd.  Als deze beslagvrije voet niet wordt gerespecteerd ontstaan in de regel meer financiële problemen. Deurwaarders hebben volgens advocate Gerritsen al de gewoonte om te hoge beslagen met terugwerkende kracht ongedaan te maken en teveel ingehouden bedragen te restitueren, daartoe aangespoord door het eigen tuchtrecht. In een aantal afzonderlijke uitspraken tegenover overheidsinstanties (belastingdienst en gemeenten) heeft de Nationale Ombudsman geadviseerd hetzelfde te doen. Volgens de Nationale Ombudsman moet de beslagvrije voet te allen tijde worden gerespecteerd. Het is volgens hem de verantwoordelijkheid van betrokken overheidsinstanties de burger hierover te informeren en de beslagvrije voet desnoods met terugwerkende kracht toe te passen. De gemeente Wageningen (zaak 2014/152) heeft met terugwerkende kracht invorderingen gerestitueerd.

In het beleid van de gemeente Enschede zou volgens Gerritsen al jarenlang expliciet zijn opgenomen dat bij het vaststellen van de aflossingscapaciteit van bijstandsgerechtigden de beslagvrije voet gerespecteerd moet worden. Zoals we nu weten gebeurde dit echter in de praktijk niet, tenzij inwoners (met juridische bijstand) hun recht op respectering van de beslagvrije voet opeisten. Niet zelden is met succes geprocedeerd tegen de handelwijze van de gemeente. Het belang van de gemeente leek te zijn dat op deze wijze werd afgelost op vorderingen waar dat anders niet of bijna niet het geval zou zijn geweest en de gemeente hoefde geen personeel in te zetten om in alle individuele zaken aan de hand van extra op te vragen gegevens de beslagvrije voet te berekenen. Volgens Gerritsen veranderde de gemeente de uitvoeringspraktijk niet, ondanks dat meermalen de proceskostenvergoedingen betaald moesten worden. Bij haar zijn gevallen bekend van inwoners die tien jaar of meer het slachtoffer zijn geweest van de verkeerde uitvoering. De informatie van advocate Gerritsen werd ondersteund door enkele documenten, deze gaan hierbij.

GroenLinks en EnschedeAnders.nl hebben de volgende vragen voor het College van B&W:


1.    Deelt u de mening dat de gemeente bij beslag en verrekening jarenlang geen rekening heeft gehouden met de wettelijk geldende beslagvrije voet? Wat vindt u hiervan?
2.    Deelt u de mening dat de gemeente de uitvoeringspraktijk niet heeft veranderd, toen uit diverse externe signalen (bijvoorbeeld de verzamelbrief in 2009) kon worden afgeleid dat werd gehandeld in strijd met wettelijke bepalingen? Hoe is dit mogelijk?
3.    Wat was de afgelopen 15 jaar het beleidskader op dit punt? In hoeverre sloot de uitvoeringspraktijk hier op aan?
4.    Deelt u de mening dat de burger er vanuit mag gaan dat de gemeente een betrouwbare overheid is en de wet en haar eigen regels naleeft? Wat vindt u ervan dat dit hier niet is gebeurd?
5.    Wanneer ontving de gemeente voor het eerst informatie van het Rijk waaruit kon worden afgeleid dat Enschede handelde in strijd met wettelijke bepalingen? Was deze informatie niet duidelijk?
6.    Wanneer zijn voor het eerst gerechtelijke uitspraken gedaan waaruit kon worden afgeleid dat in strijd met wettelijke bepalingen werd gehandeld? Wat vindt u ervan dat de gemeente hier niet eerder van op de hoogte was of niet eerder op heeft gereageerd?
7.    Wanneer kon uit oordelen en/of publicaties van de Nationale Ombudsman worden afgeleid dat gemeente Enschede in strijd met wettelijke bepalingen handelde? Wat vindt u ervan dat de gemeente hier niet eerder van op de hoogte was of niet eerder op heeft gereageerd?
8.    Waarom is de uitvoeringspraktijk niet eerder aangepast aan de eisen die wettelijke bepalingen (en gemeentelijk beleid) daar aan stellen?
9.    Deelt u de mening dat de verkeerde uitvoeringspraktijk kan worden verklaard door bewuste keuzes? Zo nee, hoe verklaart u dit dan? Zo ja, zijn deze keuzes op ambtelijk of bestuurlijk niveau gemaakt? Wat vindt u daarvan?
10.    Deelt u de mening dat in dit geval besparing en efficiëntie het hebben gewonnen van rechtmatigheid en hart voor de inwoners? Welke inspanningen worden getroost om rechtmatigheid in de uitvoering te garanderen en de aandacht bestuurlijk en ambtelijk te verplaatsen naar de belangen van onze inwoners?
11.    Wanneer is de uitvoeringspraktijk aangepast en op welke wijze?
12.    Kent u de opvatting van de Nationale Ombudsman over restitutie van aflossing die is betaald vanwege het niet respecteren van de beslagvrije voet? Deelt u deze opvatting? Zo nee, waarom niet?
13.    Welke maatregelen worden getroffen om de problemen die inwoners hebben gekregen door verkeerde uitvoering door de gemeente op te lossen?
14.    Waarom is de raad hierover niet (eerder) geïnformeerd?

Jelle Kort, GroenLinks
Margriet Visser-Voorn, EnschedeAnders.nl

Lees hier de antwoorden van het College

Agenda

Werkgroep Zorg & Welzijn
do 22 juni, 19.30 - Stadhuis

Fractieoverleg
vr 30 juni, 9.30 - Stadhuis

Werkgroep Fysiek
di 4 juli, 20.00 - Stadhuis

Uitgebreide Fractie
vr 14 juli, 13.00 - Stadhuis

 

 

 

 

Recente tweets

GroenLinks053 RT @rivm: Het blijft warm de komende dagen:extra zorg voor ouderen en zieken Het hitteplan is geactiveerd in midden en zuid NL https://t.co
GroenLinks053 RT @CorinneEllemeet: In Enschede. Bedankt voor de warme 😁 ontvangst @GroenLinks053 ! https://t.co/sMERwhjz21
AnitaSempel RT @CorinneEllemeet: In Enschede. Bedankt voor de warme 😁 ontvangst @GroenLinks053 ! https://t.co/sMERwhjz21
GroenLinks053 RT @WarrisGL: GroenLinks wil meer ondersteuning voor boeren die Bio willen gaan, ook in Oss. https://t.co/R367BAvKpL via @trouw
GroenLinks053 RT @SE053: Vandaag start de aanleg van de fietsstraat in Usselerweg, gedeelte tussen de Pathmossingel en de Dr. Kosterstr/Buitenweg, t/m 30…
GroenLinks053 Alvast een warm welkom 😀☀️ https://t.co/7mYOVvlIqd
GroenLinks053 RT @CorinneEllemeet: Blij! Kamer steunt GroenLinks-plan mantelzorg https://t.co/7HqzzzxSk3
AnitaSempel RT @CorinneEllemeet: Blij! Kamer steunt GroenLinks-plan mantelzorg https://t.co/7HqzzzxSk3
GroenLinks053 RT @eenvandaag: Na het stuklopen van de formatie heeft @JesseKlaver een grote kater, maar: "We kunnen dit niet steunen" https://t.co/k4lKRU

Volg ons!

 

Nieuwsbrief

De LinksVoor is de electronische nieuwsbrief van de gemeenteraadsfractie. Deze komt 1 à 2 keer per maand uit. Wil je deze nieuwsbrief ontvangen, stuur dan een mailtje naar info@groenlinksenschede.nl

Archief

Op onze vernieuwde website zijn alle artikelen, moties, nieuwsberichten e.d. vanaf januari 2013 geplaatst.
Artikelen, moties en andere inhoud uit 2012 en eerder zijn te vinden op de gearchiveerde versie van onze oude website.